Rehber
Ev arkadaşlarıyla kira ve faturalar nasıl bölüşülür?
Kira işin kolay kısmı: tek bir tutar, ayda bir kez. Asıl sorun gerisidir: son üç market alışverişini kim yaptı, büyük oda kimde? Kuralı ilk faturadan önce konuşun, her şeyi aynı gün yazın, ayda bir hesaplaşın.
Ev arkadaşlığı, para kuralı ilk faturadan önce konuşulduğunda daha uzun sürer. Çoğu evde tartışma hangi bölüşmenin en adil olduğu üzerine değildir. Kimse bir kural seçmemiştir ve herkesin aklında farklı bir liste vardır.
Önce kuralı seçin, sonra rakamları
- Her şey eşit. Basittir, odalar ve tüketim birbirine yakınsa doğrudur.
- Odaya göre kira. Büyük odada, ebeveyn banyolu ya da balkonlu odada kalan daha fazla kira öder. Elektrik, internet ve market eşit kalır.
- Kullanıma göre. Yalnızca bazılarının kullandığı şeyler için, örneğin otopark ya da bir üyelik. Yalnızca kullananlar arasında bölün.
Kira oda büyüklüğüne göre nasıl bölünür?
“Büyük oda daha fazla öder” demek kolay, hesaplamak zordur. En basit yol metre kullanmaktır. Yatak odalarını ölçün ve kirayı her odanın toplam oda alanındaki payına göre bölün. Mutfak, salon ve banyo herkesin ortak kullandığı yerler olduğu için hesaba girmez.
30.000 ₺ kiralı bir evde odalar 18 m², 12 m² ve 10 m² ise toplam oda alanı 40 m²’dir. Bu %45, %30 ve %25 eder, yani 13.500 ₺, 9.000 ₺ ve 7.500 ₺. Toplamı tam 30.000 ₺‘dir.
Odalar yalnızca büyüklükte değil başka açılardan da farklıysa, örneğin banyosu varsa ya da sokağa bakıyorsa, her odaya ayrı ilan verecekmiş gibi bir değer biçin, toplayın ve oranı gerçek kiraya uygulayın. Sonra yüzdeleri herkesin görebileceği bir yere yazın ki konu her ay açılmasın. Rakamları kira bölüşme hesaplayıcısında da deneyebilirsiniz.
Yalnızca tutarı değil, listeyi de konuşun
Evin ortak olanlarını yazın: kira, aidat, elektrik, su, doğalgaz, internet, temizlik malzemesi. Ortak olmayanları da yazın: kişisel üyelikler, tek kişinin yemeği, misafirin akşam yemeği.
En çok sürtüşme küçük alışverişlerden çıkar: bulaşık deterjanı, tuvalet kâğıdı, çöp poşeti. Tek tek ucuzdur, toplamda hissedilir ve hemen hep aynı kişi alır. Ya listeye ekleyin ya da o kişinin eve katkı yaptığını kabul edin.
Örnek: üç kişilik evde bir ay
Elif, Kerem ve Ece aynı evde yaşıyor. Büyük oda Elif’te ve kirayı ev sahibine o gönderiyor, faturaları Kerem ödüyor, marketi Ece yapıyor.
| Harcama | Ödeyen | Tutar | Elif | Kerem | Ece |
|---|---|---|---|---|---|
| Kira | Elif | 30.000 ₺ | 13.500 ₺ | 9.000 ₺ | 7.500 ₺ |
| Faturalar ve internet | Kerem | 3.600 ₺ | 1.200 ₺ | 1.200 ₺ | 1.200 ₺ |
| Market | Ece | 2.700 ₺ | 900 ₺ | 900 ₺ | 900 ₺ |
| Toplam | 36.300 ₺ | 15.600 ₺ | 11.100 ₺ | 9.600 ₺ |
Elif 30.000 ₺ ödedi, payı 15.600 ₺, yani 14.400 ₺ alacaklı. Kerem 3.600 ₺ ödedi, 7.500 ₺ borçlu. Ece 2.700 ₺ ödedi, 6.900 ₺ borçlu. Kontrol: 7.500 + 6.900 = 14.400.
Ay böyle biter
İki havale ve ay kapanır. Ödemeleri de kaydedin, kimseden aynı para iki kez istenmesin.
Mevsimle değişen faturalar
Her faturayı geldiği zaman bölün. Şubat doğalgazı, temmuz doğalgazı değildir ve yazın taşınan kişi kışın bunu fark eder. Gerçek fatura, geldiği gün bölününce tartışmaya pek yer bırakmaz.
Tüketimi gerçekten bir kişi yükseltiyorsa, örneğin bütün kış odasında elektrikli ısıtıcı çalışıyorsa, bunu bir kez konuşun ve bir ek tutar belirleyin. Her ayın şikâyetine çevirmeyin.
Depozito kira değildir
Depozito bir kez ödenir, uzun süre durur ve değişerek geri döner. Tamamını tek bir kişinin ödemesi yaygındır. Taşınırken ödeyenin adıyla yazın, yoksa yalnızca onun aklında kalır.
Ev sahibi geri ödediğinde para çoğunlukla tek bir hesaba gelir. O kişi diğerlerinin payını gönderir ve bu ödeme olarak kaydedilir. Kesinti varsa açık olun: birinin odasındaki hasar onundur, evin genel temizliği herkesindir.
Biri çıkıp yeni biri gelirse
Çıkan kişiyle, yeni gelenin ilk harcamasından önce tamamen hesaplaşın. Sıfır bakiyeyle ayrılsın. Depozito genelde doğrudan devredilir: gelen kişi kendi payını çıkan kişiye öder ve bu kaydedilir.
Ayda bir hesaplaşın
Her market alışverişini ayrı ayrı geri ödemeyin. Ayın bakiyesini çıkarın, en az ödemeyle kapatın. Bir gün seçin ve ona uyun. kisir’de biri grup kurup bağlantıyı ya da kodu paylaşır, diğerleri yalnızca isimle katılır, kira da konuştuğunuz tutarlarla bölünür. Her şeyi CSV ya da Excel olarak dışa aktarabilirsiniz; taşındıktan sonra bir fatura tartışılırsa işe yarar.
Evin dışındaki grup harcamalarında da yöntem aynıdır: arkadaşlarla hesap bölüşme.
Kısa cevaplar
Büyük odada kalan daha fazla kira mı öder?
Genelde adil olan budur. Kirayı odaların alanına ya da her odanın tek başına edeceği kiraya göre bölün. Faturalar çoğunlukla eşit kalır, çünkü oda büyüklüğü tüketimi pek değiştirmez.
Doğalgaz faturası kışın yükselince ne yapmalı?
Her faturayı geldiği gün bölün, aylık ortalama kullanmayın. Ortalama daha düzenli görünür ama baharda taşınan kişiye, evde yarım kaldığı bir kışı ödetir.
Hesaplaşma ne sıklıkla yapılmalı?
Ayda bir, sabit bir günde. Örneğin kira ödendikten sonraki gün. Takvime bağlı hesaplaşma alışkanlık olur, biri sinirlenince yapılan ise kavga.
Biri kontrat bitmeden çıkarsa ne olur?
Yeni gelenin ilk harcamasından önce çıkan kişiyle tamamen hesaplaşın. O kişi sıfır bakiyeyle ayrılır, sonraki her şey evin yeni düzenine aittir.
Yalnızca geziler için değil, ev için de
kisir iPhone ve Android için ücretsiz, reklamsız ve üyeliksiz. Paylarla ya da tam tutarlarla bölün, en az ödemeyle hesaplaşın.
kisir’i indir